By Gregory Sovell Thứ Bảy, 15 tháng 10, 2011 0 comments

Rãnh nước đen ngòm, sủi bọt trắng này là nguồn nước tưới và rửa rau duy nhất của hơn 200 hộ dân tại xã Sơn Đồng huyện Hoài Đức, Hà Nội.

Mỗi ngày khu vực trồng rau này cho ra thị trường khoảng 500 mớ rau muống và rau cải. Cách địa điểm rửa rau chưa đầy 10 mét, những váng nước trong rãnh sủi bọt đen sau trận mưa lại gặp nắng.

Rãnh nước đen ngòm này là nguồn nước tưới và rửa rau duy nhất của hơn 200 hộ dân tại xã Sơn Đồng huyện Hoài Đức, Hà Nội.

Người phụ nữ rửa rau cho biết, hằng ngày gia đình chị thu mua bán ra thị trường khoảng 300 mớ rau, đều được thu hái từ các vườn bên trên và mang xuống rãnh nước này để rửa cho tươi rồi mang đi chợ bán luôn. Một số lái buôn ở khu Cầu Giấy cũng vẫn thường đặt rau muống từ chỗ chị.

Người phụ nữ rửa rau cho biết, mỗi ngày gia đình chị thu mua bán ra thị trường khoảng 300 mớ rau, mang xuống rãnh nước này rửa cho tươi rồi mang đi chợ bán luôn.

Nhìn những mớ rau muống xanh ngắt được người trồng rau đem tắm thêm nước thải này chắc nhiều người không dám ăn rau.
(Theo Giáo dục Việt Nam)

By Gregory Sovell Thứ Sáu, 14 tháng 10, 2011 0 comments

Đọc thêm:

Về làng Vòng, giật mình công nghệ nhuộm màu xanh non cho cốm

Cốm Vòng, thực phẩm nhiễm hóa chất, NTD khủng hoảng niềm tin

Cốm làng Vòng vốn là thương hiệu nổi tiếng lâu nay , là đặc sản nổi tiếng đất Hà Thành. Song, cùng với sự đô thị hóa chóng mặt, người làm cốm làng Vòng hiện chỉ còn khoảng chục hộ gia đình.

Mập mờ chuyện màu xanh của cốm

Thời gian gần đây, xuất hiện thông tin cốm Vòng được nhuộm phẩm màu để có được màu xanh bắt mắt. Để làm rõ điều này, chúng tôi đã đến khảo sát một số hộ gia đình làm cốm.

Hộ gia đình anh Nguyễn Đức Tiến (số 4, ngách 36, tổ 55, phố làng Vòng, phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy) là một trong những hộ bị chụp lại cảnh dùng bình sơn phun màu lên cốm. Anh Tiến bức xúc giải thích: “Làm gì có chuyện cốm nhuộm phẩm màu. Họ không hỏi rõ nước này là nước gì? Làm bằng gì? Cứ thấy chúng tôi phun vào rồi về đăng lên báo chí là phẩm màu.”

Anh Tiến cho biết thêm, nước màu dùng để phun, nhuộm lên cốm là nước lá dong riềng, lá lúa non được rửa sạch, giã nát, đun sôi, lọc bỏ cặn bã, lấy nước rồi cô lại. Do cốm ngày nay không còn giống lúa nếp cái hoa vàng để làm, cây lúa nếp cũng không được tốt như xưa nên phải dùng nước màu này phun lên cho có màu xanh tự nhiên. Nước lá cây sau khi cô đặc, để phun lên cốm phải pha thêm nước sôi để nguội theo độ đậm nhạt tương thích với màu cốm.

Người nhà anh Tiến dùng bình phun tạo màu cho cốm.

“Bình phun sơn dùng để phun màu cho cốm là bình mua mới ngoài thị trường, chỉ dùng để phun nước lên cốm cho đều và đẹp chứ chưa bao giờ dùng để phun sơn. Nếu dùng tay để vãi nước lên cốm sẽ không đều tay, màu sắc đậm nhạt khác nhau.” – anh Tiến giải thích thêm.

Theo anh Tiến, ở làng Vòng này không ai dùng phẩm màu để nhuộm lên cốm cả. Để làm ra được mỗi cân cốm, anh phải dậy sớm từ 4h sáng, đi xa hàng chục cây số, sang tận huyện Mê Linh, Đông Anh để gặt lúa từ các mối thân quen, sau đó tuốt rồi mang hạt thóc về nhà.

Trải qua các công đoạn ngâm nước, rửa sạch, rang, sao trong chảo, để nguội rồi xay xát, sàng, giã, nhuộm màu trong khoảng ba tiếng đồng hồ mới có được một mẻ cốm ưng ý.

“Vất vả lắm chứ có nhàn hạ gì đâu. Mỗi cân cốm bán ra thị trường khoảng 200-300.000đ, trừ đi các khoản chi phí trước đó mua giống, xăng xe đi lại, công sức bỏ ra chỉ lãi được khoảng 30-40.000đ” – anh Tiến thở dài.

“Gia đình tôi làm cốm từ bao đời nay, khách hàng vẫn đến mua quen và chưa hề có ai bảo là có phẩm màu, hóa chất cả. Đến cả cụ bà nhà tôi nay đã ngoài 80 vẫn thích ăn cốm, và vẫn sống khỏe mạnh!” – anh Tiến tiếp chuyện.

Bố của anh Tiến – ông Nguyễn Văn Sáng cho biết thêm: “Nếu đã có phẩm màu, có hóa chất thì cơ quan chức năng đã đến kiểm tra và nghiêm cấm sử dụng”.

Tuy nhiên, khi chúng tôi tỏ ý muốn xem thực tế chai nước màu xanh đó thực chất là nước gì thì ông Sáng lấy lý do là đã đến giờ ăn trưa, không phỏng vấn, xem xét gì nữa.

Trước đó, trong lúc trò chuyện, anh Tiến cũng bảo là lấy cho xem ngay, không có việc gì phải giấu nhưng cứ vòng vo trò chuyện rồi tìm cách lờ đi. Anh Tiến bảo cứ lấy cốm vừa làm đấy về mà kiểm tra, hoặc nếu cần thì hôm sau đến chúng tôi sẽ đưa nước cho các anh về nghiên cứu. Theo lý giải của anh, nước này là nước nguyên chất, cô đặc nên có thể kiểm tra trên máy móc chưa đảm bảo an toàn, phải pha thêm nước sôi để nguội rồi mới cho mang đi kiểm tra.

Sau 10 phút thử nghiệm với nước chanh, nước màu dùng để nhuộm cốm vẫn không biến đổi màu.

Thử nghiệm nhỏ với chất nhuộm cốm

Sau khi thuyết phục mãi không được, chúng tôi đành phải ra về. Đến chiều hôm sau, nhờ vào một người quen trong khu phố Vòng, chúng tôi đã xin được loại nước màu này và mang đến Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm (đại học Bách khoa Hà Nội) nhờ kiểm tra.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh ở Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm, thuộc đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ: Nếu muốn biết được nước màu này có thật là nước màu tự nhiên được làm từ các loại lá cây hay không chỉ cần cho ít nước chanh vào lọ nước ấy, ngay lập tức nước sẽ biến đổi sang màu hồng nhạt. Chúng tôi đã thử vắt một quả chanh vào cốc nước, song đợi đến khoảng 10 phút sau, thậm chí dùng thìa khuấy vào vẫn không thấy nước đổi màu.

Theo PGS.TS Thịnh, điều đó chứng tỏ nước màu này không phải màu tự nhiên mà là một dạng phẩm màu. Thí dụ như nước luộc rau muống, khi luộc xong có màu xanh nhưng vắt nước chanh vào sẽ đổi màu hồng nhạt.

PGS.TS Thịnh cho rằng, với điều kiện như ngày nay, rất ít, thậm chí cực kỳ hiếm có gia đình nào còn tỉ mỉ ngồi làm nước cốt từ lá cây công phu, tốn kém để nhuộm màu cho cốm.

Hiện trên thị trường có hai loại phẩm màu có thể được họ mua về pha chế để tạo màu xanh tự nhiên là phẩm màu thực phẩm và phẩm màu công nghiệp. Nếu người làm cốm mua phẩm màu thực phấm nằm trong danh mục cho phép của bộ Y tế, sử dụng với liều lượng hạn chế có thể chấp nhận được, song tốt nhất là không dùng.

Theo lý giải của PGS.TS Thịnh, loại phẩm màu thực phẩm được cho phép sử dụng khi vào cơ thể sẽ tự đào thải ra ngoài qua hệ bài tiết. Song, nếu dùng nhiều, quá liều lượng thì chúng sẽ tích tụ trong máu, lâu dần tạo thành chất benzen, có thể gây ung thư.

Loại phẩm màu công nghiệp thường có màu xanh lá cây, chủ yếu dùng trong công nghiệp in ấn. Nếu ăn phải thực phẩm có phẩm màu công nghiệp có thể gây ngộ độc thực phẩm cấp tính, ung thư, gây tổn thương gan, thận cho người sử dụng.

Theo PGS.TS Thịnh, các hộ sản xuất cốm phải công khai minh bạch, chỉ rõ được loại nước màu đó có phải tự tay làm ra từ các loại lá cây hay không? Hoặc được mua từ các đầu mối trên chợ thì phải chỉ rõ mua ở địa điểm nào, tên của loại phẩm màu đó, thành phần, và liều lượng sử dụng có chính xác không? Thực tế, để điều tra hết các hộ sản xuất xem họ dùng phẩm màu hay không rất khó khăn, chẳng khác nào “mò kim đáy bể”. Bởi thứ nước họ đưa cho mình có thể họ tự tay làm ra nhưng khi sử dụng nhuộm màu cho cốm lại là nước khác.

Trước đó, trả lời báo chí, bà Tuyên – cán bộ Hội Nông dân phường Dịch Vọng Hậu cho biết, hiện tại chỉ còn khoảng chục hộ gia đình còn yêu nghề, tiếc nghề nên vẫn gắn bó với nghề làm cốm. Song do không có chính sách đầu tư, quy hoạch hợp lý, không được đăng ký thương hiệu nên không thể quản lý được quy trình sản xuất của người làm cốm.

Tuy nhiên, bà Tuyên cũng tin tưởng, khẳng định rằng nếu họ có dùng phẩm màu thì những phẩm màu đó đều an toàn, được Bộ Y tế cho phép sử dụng. Bởi theo bà, người dân làng Vòng hàng trăm năm nay vẫn ăn cốm mà không ai bị ngộ độc cả.

Theo Tuấn Nguyễn

Tiền phong

By Gregory Sovell Thứ Năm, 13 tháng 10, 2011 0 comments

Liên tục các vụ vận chuyển thịt, nội tạng, bì động vật thối rữa vào TP.HCM bị phát hiện. Đáng sợ là trong đó   nhiều lô hàng “bẩn” vẫn có giấy kiểm dịch.

Một lô hàng gia súc bẩn bị lực lượng chức năng tại TP.HCM phát hiện, ngăn chặn - Ảnh: CTV cung cấp

Thịt thối vẫn có giấy kiểm dịch

Gần 1.000 vụ vi phạm

Theo Chi cục QLTT TP.HCM, trong quý 3/2011, phối hợp kiểm tra liên ngành phát hiện 979 vụ vi phạm về kiểm dịch, thú y, tăng 96 vụ so với cùng kỳ trước, phần nhiều là vận chuyển gia cầm, gia súc không kiểm dịch, 241 vụ vi phạm về ATVSTP.

Giữa tháng 9, Đội Quản lý thị trường (QLTT) Tân Phú đã phối hợp với Đoàn liên ngành Q.Tân Phú kiểm tra kho hàng nằm tại KCN Tân Bình của một công ty TNHH có trụ sở tại Q.Bình Thạnh, niêm phong 14.927 kg thịt bò không rõ nhãn hàng hóa, xuất xứ, không hạn sử dụng. Lô thịt bò này được nhập khẩu từ Mỹ, đã bị tụ huyết, chuyển màu xanh đen, bốc mùi hôi thối nhưng vẫn có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan chức năng tại Hải Phòng. Theo ông Phạm Thanh Bình - Đội trưởng Đội QLTT Tân Phú, lô hàng số lượng rất lớn nhưng do làm hơi chậm nên đối tượng đã tẩu tán mất một nửa, lực lượng kiểm tra tạm giữ gần 15 tấn hàng. "Bước đầu đối tượng khai là tạm nhập rồi tái xuất sang Trung Quốc, nhưng theo tôi thì họ khai không đúng, vì họ đăng ký kiểm dịch ở Hải Phòng, tại sao phải đưa vào TP.HCM rồi mới xuất sang Trung Quốc. Tôi nghĩ họ tìm cách chẻ hàng, đưa ra thị trường TP.HCM tiêu thụ. Đó là chưa kể, một nửa lô hàng đã bị tẩu tán không biết đi về đâu", ông Bình lo lắng.

Bà Đặng Thị Tuyết - Trưởng trạm Kiểm dịch động vật Thủ Đức, cho biết: “Trong tháng 6 tổ công tác của trạm phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra, phát hiện xe khách chất lượng cao BS 92K-87... lưu thông trên xa lộ Hà Nội vận chuyển gần 1 tấn mỡ heo đã bốc mùi hôi thối nên lập biên bản vi phạm, trong đó có 500 kg mỡ có giấy chứng nhận kiểm dịch sản phẩm động vật của cơ quan thú y tỉnh Quảng Nam nhưng qua kiểm tra nhận thấy cả lô hàng này quá hôi thối nên tiêu hủy tất cả. Chủ hàng là 2 anh em ở Thới Tam Thôn, H.Hóc Môn khai nhận lô hàng trên sẽ được vận chuyển về cơ sở trên địa bàn huyện để chế biến thành mỡ nước và tóp mỡ rồi bán cho Công ty Đ.H.P (Hóc Môn) tiêu thụ”.

Trên thực tế, tất cả các loại thực phẩm không đảm bảo chất lượng này đều dùng làm thức ăn cho con người

Ông Lê Trường Hải - Chánh thanh tra Chi cục Thú y TP.HCM

Tình trạng thực phẩm động vật hư hỏng, thối rữa nhưng vẫn có đầy đủ giấy kiểm dịch của cơ quan chức năng diễn ra ngày càng nhiều, ở mọi địa bàn. Điều đáng lo ngại là các lô hàng thực phẩm bẩn này đều nhắm đích đến là thị trường TP.HCM. Ngày 29.9, Đội QLTT số 1 - Chi cục QLTT Quảng Ngãi kiểm tra xe tải đang lưu thông, phát hiện nhiều hàng không hóa đơn chứng từ. Đáng chú ý là trên xe còn vận chuyển 50 kg thịt động vật và 7 thùng chân gà đang phân hủy, bốc mùi hôi. Bước đầu, tài xế xe là ông L.Đ.T (Quảng Trị) khai nhận chở lô hàng này từ Bắc Ninh giao cho khách tại TP.HCM.

Hiện nay dịch heo tai xanh xảy ra ở một số tỉnh, và lũ xảy ra ở các tỉnh ĐBSCL nên nguy cơ thực phẩm bẩn đưa về TP bằng nhiều cách. Ông Phan Xuân Thảo - Chi cục trưởng Chi cục Thú y TP.HCM, cho biết vừa qua lực lượng thú y đã phát hiện heo dịch bệnh được đưa về lò giết mổ tại TP.

Nhiều quản lý, ít trách nhiệm

Đưa mầm bệnh vào môi trường

Theo BS Nguyễn Xuân Mai, do vi sinh vật chui vào trong sản phẩm động vật gây phân hủy nên hôi thối, tạo ra các chất độc có hại cho người. Nếu ăn phải những loại thực phẩm này là ăn những chất đã bị phân hủy, dễ gây ngộ độc. Đó là chưa kể, trong quá trình rửa, xử lý đã giải phóng ra môi trường những chủng vi sinh vật, rất nguy hại đến môi trường, đưa mầm bệnh vào môi trường, gây ra dịch bệnh.

Câu hỏi đặt ra là, tại sao các lô hàng "bẩn" từ miền Bắc, miền Trung lại có thể an toàn đi qua vài chục trạm kiểm dịch để đến được TP.HCM? Tại sao sản phẩm động vật thối rữa vẫn được cấp giấy kiểm dịch?

Theo ông Văn Đức Mười - Tổng giám đốc Công ty Vissan, để xảy ra việc sản phẩm động vật bẩn được vận chuyển trót lọt từ Bắc vào Nam thì ngành thú y phải chịu trách nhiệm. Còn nếu để đến quán ăn, chợ, cơ sở chế biến thì các cơ quan quản lý nhà nước, như thú y, QLTT, y tế dự phòng… cùng chịu trách nhiệm.

Một cán bộ ngành ATVSTP cho biết về nguyên tắc, đơn vị nào cấp giấy kiểm dịch, chứng nhận ATVSTP thì lô hàng đó phải đảm bảo các tiêu chuẩn về vệ sinh. Nếu thịt bốc mùi hôi thối là đã vi phạm. Phải truy nguyên nguồn gốc, xem giấy chứng nhận đó ai cấp. Nếu cấp sai, cấp bậy thì người đó chịu trách nhiệm. Về việc này, ông Phan Xuân Thảo cũng đồng tình, rằng đơn vị nào cấp giấy chứng nhận kiểm dịch không đúng thì bản thân đơn vị đó chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, liên quan đến vấn đề này có rất nhiều tình tiết, đó là đối tượng vận chuyển, chủ hàng thay đổi hàng hóa bên trong so với nội dung giấy chứng nhận kiểm dịch, nên rất khó kết luận.

BS Nguyễn Xuân Mai, nguyên Phó viện trưởng Viện Vệ sinh y tế công cộng - Bộ Y tế, nói rằng chúng ta có hệ thống kiểm soát về an toàn thực phẩm nhưng phân ra rất nhiều ngành nghề, Bộ Nông nghiệp quản một ít, Bộ Công thương quản một ít, Bộ Y tế quản một ít nên khả năng phối hợp kém, hiệu quả thấp. Với quy định như vậy, rất khó quy trách nhiệm cho ai hay kết tội cho các đơn vị chức năng nào.

Ông Lê Trường Hải - Chánh thanh tra Chi cục Thú y TP.HCM, nói rằng do đối tượng vận chuyển hàng bằng xe khách từ các tỉnh đưa vào TP.HCM nên không có lực lượng cảnh sát giao thông phối hợp thì không thể dừng xe để kiểm tra. “Khi làm việc với lực lượng chức năng, phần lớn khai là đưa đến điểm đổ lưu động, người này bán qua người kia, không rõ tên người nhận… để giấu đầu mối thông tin chủ hàng thật sự. Trên thực tế, tất cả các loại thực phẩm không đảm bảo chất lượng này đều dùng để làm thức ăn cho con người", ông Hải phân trần.

Hoàng Việt - Thanhnien

By Gregory Sovell 0 comments

(GDVN) - Nhìn những mâm lễ ăn hỏi cao ngất với bánh xu xê xanh, đỏ tươi rói... sẽ ít ai ngờ rằng, sắc màu bắt mắt ấy có được là nhờ phẩm màu...

“Chỉ cần cho một ít phẩm này cho vào nước rồi hòa tan, tùy vào độ màu mình thích mà điều chỉnh cho phù hợp”, vừa đưa gói bột màu đỏ hoa hiên được buộc sơ sài trong núi nilon trắng, chị chủ cửa hàng tạp hóa, buôn bán các loại hóa chất dặn dò khi phóng viên hỏi mua phẩm nhuộm về làm bánh xu xê.
"Thích bánh màu nào có màu đó"
Bánh xu xê từ lâu được xem là linh hồn của nhiều mâm lễ ăn hỏi của người dân Hà Thành. Vì thế, cứ vào mùa cưới, dốc Hàng Than (Hoàn Kiếm, Hà Nội) lại nhộn nhịp khách ra vào. Bên cạnh bánh cốm, đa phần khách đến đặt mua bánh xu xê để bày trên bàn thờ tổ hoặc làm mâm lễ vật chạm ngõ nhà gái trước ngày vu quy. Màu đỏ đặc trưng của bánh xu xê rất phù hợp với lễ hội, đình đám, cưới hỏi.
Chị An, quản lý bán hàng của tiệm bánh trên phố Hàng Than cho biết:  Những ngày đẹp trời, cửa hàng chị nhận trên dưới 10 đơn đặt hàng, trong đó, mỗi đơn ngót nghét khoảng 3 triệu đồng cho dịch vụ trọn gói đám cưới, hỏi.
Tuy nhiên, nếu có dịp đi đặt mua bánh xu xê, khi cầm trên tay những chiếc bánh màu xanh, đỏ tươi rói, không ít khách hàng sẽ băn khoăn: Màu đỏ bắt mắt của bánh có được từ đâu?

Bánh xu xê có mặt tại hầu hết các cửa hàng ở  phố Hàng Than (Hoàn Kiếm, Hà Nội).

Đặt câu hỏi thẳng thắn về việc: "Có hay không phẩm nhuộm màu trong bánh xu xê xanh, đỏ...?", phóng viên báo điện tử Giáo Dục Việt Nam không khỏi bất ngờ khi được những người làm bánh lâu năm tại Đình Bảng (Bắc Ninh), làng nghề làm bánh xu xê truyền thống, không hề giấu diếm khi cho biết: Màu vàng nhẹ của bánh phu thê (cùng “họ” với bánh xu xê) là màu tự nhiên được làm từ bột nếp và nước của quả dành dành, còn để tạo ra màu đỏ của bánh xu xê thì bắt buộc phải dùng... phẩm màu.
Trước thắc mắc của phóng viên "Loại phẩm này liệu có độc hại không?”, chẳng cần suy nghĩ, bác B - người có thâm niên làm bánh xu xê ở làng Đình Bảng gật đầu khẳng định chắc nịch: “Độc chứ!”. Theo bác B: “Làng chúng tôi hầu như không ai dám sản xuất loại bánh xu xê này, chỉ có trên Hà Nội thôi!”.
Theo chỉ dẫn của bác B., chúng tôi trở về Hàng Than – con phố chuyên cung cấp tất cả các dịch vụ, đồ dùng phục vụ cho đám cưới. Tại đây, hầu hết các quán bán hàng đều kiêm luôn khâu sản xuất các loại bánh khác nhau, bao gồm từ bánh cốm cho tới bánh xu xê, phu thê,… phục vụ dịch vụ cưới, hỏi.
“Em thích loại nào thì sẽ có loại đó, số lượng bao nhiêu cũng có. Thích màu nào, chị cho màu ấy. Giá tiền giống nhau: 5.000 đồng/chiếc”, chủ một quán trên phố Hàng Than mời chào khi thấy chúng tôi có nhu cầu đặt bánh cho lễ cưới sắp đến gần.

Bánh xu xê có thể có màu xanh hoặc đỏ tùy sở thích của gia chủ đặt hàng.

Khá niềm nở trong khâu chào hàng nhưng khi phóng viên ngỏ ý muốn xem nơi sản xuất, gương mặt người chủ quán lại trở nên cau có và khó chịu. Chị nói: “Ai cũng muốn giữ khách, chứ có phải làm một lần rồi để khách sợ mà bỏ đi đâu. Chị làm, chị đảm bảo về chất lượng còn vào xưởng thì chị không cho vào”. Rồi cũng bằng thái độ gắt gỏng, chị gằn giọng: “Em hỏi ở nhà ai cũng thế thôi, ai người ta cho em vào xưởng xem. Trừ phi em có giấy phép của cơ quan ban ngành được phép kiểm tra”.
Hậu trường ngổn ngang của một lò bánh xu xê

Đến một gia đình khác cũng làm nghề sản xuất bánh tại Hàng Than, chúng tôi được biết: Hạn sử dụng cho các loại bánh xu xê này là 4 ngày. Tuy nhiên, trong lô hàng mà gia đình anh Nguyễn L. đang chuẩn bị chuyển đi cho khách hàng, nhãn mác bao bì lại không hề ghi ngày sản xuất.
“Ghi hạn sử dụng nhưng lại không dán mác cụ thể ngày sản xuất thì còn ý nghĩa gì nữa, làm sao tôi biết sử dụng trong 4 ngày là kể từ ngày nào?”, anh Nguyễn Quốc Huy (Thanh Xuân, Hà Nội) – đang đi đặt bánh cưới thắc mắc khi cầm trên tay chiếc bánh sắp tung ra ngoài thị trường.

Lô bánh xu xê này chuẩn bị chuyển giao cho khách hàng nhưng trên bao bì sản phẩm chi ghi "hạn sử dụng bánh trong 4 ngày" nhưng hoàn toàn không có ngày sản xuất.

Trong khi đó, theo ý kiến của những người dân làng Đình Bảng (Bắc Ninh): “Thông thường, bánh phu thê truyền thống của chúng tôi được bọc ngoài bằng lớp vỏ lá chuối, bảo quản cho bánh được sử dụng lâu, ngon và dẻo hơn. Còn bánh xu xê phần lớn là bọc bằng giấy bóng, kín và sẽ bốc hơi, có thể khiến bánh bị đọng nước bên trong, rất dễ hỏng”. Chính vì vậy, người dân Đình Bảng nghi ngờ và không khỏi băn khoăn khi phán đoán rằng: Bánh xu xê có thể sử dụng chất bảo quản để kéo dài thời gian sử dụng.
Thực hư về vấn đề này chưa được ai dám khẳng định là có hay không, tuy nhiên, ấn tượng đầu tiên đập vào mắt phóng viên trong một lần "đột nhập" vào lò sản xuất bánh xu xê của  gia đình chị H. trên phố Hàng Than, đó là cảnh bừa bộn và bẩn thỉu.

"Hậu trường" lò sản xuất bánh xu xê nhà chị H. trên phố Hàng Than (Hà Nội).

Đồ dùng làm bánh được vất ngổn ngang, bừa bộn.

Không gian ẩm thấp, bẩn thỉu là cảm nhận chung của những ai đã trực tiếp "viếng thăm" lò sản xuất này.

Nếu tận mắt chứng kiến căn phòng ẩm thấp, nơi hàng ngày cho ra lò hàng trăm chiếc bánh thơm ngon, bắt mắt chắc người tiêu dùng sẽ không khỏi ngỡ ngàng, ngạc nhiên. Bát đĩa, túi ni lông, nồi nấu và các vật dụng khác được đặt ngổn ngang trong một không gian chật hẹp và ẩm thấp. Nền nhà nhớp nháp, trên đó đặt nhiều chai lọ khác nhau mà ít ai biết bên trong đó có những phụ gia gì. Phía bên phải của căn phòng là nhà vệ sinh đang he hé cánh cửa, bốc lên một mùi nồng nồng, khó chịu.
“Tôi dám chắc rằng, sẽ không ai dám ăn bánh xu xê hay bánh cốm nữa khi nhìn thấy cảnh này”, anh bạn đồng nghiệp của tôi vừa nói vừa nhanh chóng quay ra khỏi lò sản xuất bánh của chị H.
Phẩm nhuộm bánh xu xê: 20.000 đồng/kg
Những tưởng màu đỏ của bánh xu xê được tạo nên bởi màu thực phẩm – phụ gia được phép sử dụng trong lĩnh vực ăn uống của Bộ Y tế như lời hứa của các chủ sản xuất bánh, nhưng khi chúng tôi hỏi các chủ buôn trên phố Hàng Buồm, họ đều đon đả mời chào loại phẩm màu không hề có nhãn mác và made in… Trung Quốc.
Thấy có người hỏi mua phẩm nhuộm màu bánh xu xê, chị T.T vội vàng quay sang nhắc nhân viên làm thuê lấy ở trong nhà ra loại hóa chất có màu đỏ tươi bắt mắt. Loại phẩm này không hề được đặt trên kệ bày bán công khai như nhiều loại phụ gia khác mà được giấu kín trong chiếc bao tải con, được cất giữ kín dưới ngăn tủ sâu trong nhà chị T.
Nhìn túi màu không hề có nhãn mác, phóng viên yêu cầu được xem thông tin trên vỏ hộp nhưng người bán hàng xua tay: "Không có".
Theo chị: Nếu lấy vỏ sẽ phải trả thêm tiền nhưng ở đây chỉ là vỏ hộp để đựng thông thường, chứ không phải vỏ bao bì của chính sản phẩm. Hỏi ra mới biết: Loại phụ gia này được mua về từ Trung Quốc và chỉ được gói sơ sài trong những lớp giấy bóng, hoàn toàn không hề có hướng dẫn sử dụng cũng như hạn dùng, ngày sản xuất,… người tiêu dùng tuyệt nhiên không biết chút thông tin gì về nơi sản xuất.

Bột phẩm màu làm bánh xu xê được gói sơ sài trong túi bóng trắng, không nhãn mác, bao bì, không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Chị T. cho biết: Với giá tiền 20.000 đồng/kg, đây là loại phụ gia phổ biến nhất mà những người làm bánh xu xê thường hay dùng. Bình thường, những người làm bánh truyền thống có thể dùng nước của quả dành dành để tạo ra màu sắc tự nhiên, những người làm bánh cốm đích thực có thể dùng nước lá chuối để làm nên màu xanh ưng ý nhưng với bánh xu xê được làm từ bột nếp hoặc bột dong, người sản xuất buộc phải dùng phẩm màu “hô biến” từ màu trắng trong suốt thành màu đỏ bắt mắt.
“Chỉ cần cho một ít phẩm này cho vào nước rồi hòa tan. Tùy vào mức độ màu mình thích mà điều chỉnh cho phù hợp”, vừa đưa gói bột màu đỏ hoa hiên được buộc sơ sài trong núi nilong trắng, chị chủ cửa hàng tạp hóa, buôn bán các loại hóa chất trên phố Hàng Buồm không quên dặn dò, hướng dẫn chúng tôi.
Trước đó, khi trao đổi với báo Giáo Dục Việt Nam về nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe nếu dùng phải phẩm màu không an toàn, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (Viện công nghệ thực phẩm - Đại học Bách Khoa Hà Nội) đã bày tỏ sự lo lắng: Nếu phẩm màu ngoài danh mục cho phép với những dư lượng kim loại nặng tồn đọng có thể gây hậu quả di truyền, biến dị xấu về gen cho những thế hệ sau.
“Nếu ăn phải thực phẩm có phẩm màu công nghiệp có thể gây độc thực phẩm cấp tính, ung thư, gây tổn thương gan, thận cho người sử dụng” - PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh ái ngại.
Việc bày bán tràn lan các loại phụ gia không rõ nguồn gốc và việc kinh doanh, làm ăn gian dối của một số cơ sở sản xuất đã và đang từng bước đánh mất niềm tin của người tiêu dùng.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Mai, phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Y tế Công cộng TP.Hồ Chí Minh cũng từng nhắc nhở: Người tiêu dùng khi đi mua sắm hay lựa chọn đồ ăn, thức uống cho gia đình nên tránh những loại thực phẩm có màu mè bắt mắt, hạn chế tối đa nguy cơ ngộ độc, ảnh hưởng tới sức khỏe của người dùng.
“Hãy dùng nguồn thực phẩm tự nhiên với màu sắc tự nhiên”, đó là lời khuyên của không ít các chuyên gia y tế, chuyên gia về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Bài, ảnh: Phương - Nguyên

By Gregory Sovell Thứ Ba, 11 tháng 10, 2011 0 comments

(VTC News) - Sáng ngày 11/10, Đội Phòng chống tội phạm về môi trường trong lĩnh vực Y tế, an toàn vệ sinh thực phẩm PC49 Công an thành phố Hà Nội phối hợp với đội quản lý thị trường số 1, Chi cục quản lý thị trường thành phố Hà Nội phát hiện và bắt giữ một số lượng lớn thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Xem Clip:

By Gregory Sovell 0 comments

(GDVN) - Chỉ cần một lần chứng kiến quy trình chế biến thực phẩm tại các quán cơm quanh trường ĐH, thực khách sẽ hiểu vì sao cơm sinh viên có giá rẻ đến thế...

Cơm sinh viên nấu cạnh chuồng lợn

Các quán cơm trong khu làng Đại học của ĐH Quốc gia TP.HCM (quận Thủ Đức, TP.HCM) - nơi tập trung rất nhiều trường đại học - ngày càng mọc lên như nấm nhưng vẫn không đáp ứng được nhu cầu của hàng chục ngàn sinh viên đang theo học ở đây.
Thúy An, SV năm 4 - khoa lịch sử, trường ĐH KHXH&NV TP.HCM tâm sự với phóng viên Khoa học Đời sống online: Hồi đầu lên đây học, mình cũng hãi cơm bụi lắm, luôn phải tìm quán nào sạch sẽ mới ăn.
"Thế nhưng, có lần đi vệ sinh nhờ ở một quán cơm được coi là... khá sạch sẽ, mình thấy họ nấu ăn ngay cạnh chuồng lợn. Thế mới biết, mọi thứ chỉ là... khuất mắt dễ ăn thôi!".

Ngổn ngang "hậu trường" một quán cơm sinh viên.

Tại một quán cơm bình dân “vô danh” ở ngõ 377, Cầu Giấy (Hà Nội), đối lập với sự sạch sẽ bên ngoài, bên trong quán là nền xi măng cáu bẩn, tường đen xì nhày nhụa mỡ. Báo Sinh Viên Việt Nam ghi nhận: Khu bếp nhỏ hẹp chỉ độ khoảng 1.2m2 nhưng lại là nơi tập kết bát đĩa (cả sạch và bẩn) và cũng là địa điểm trung gian để khách có thể đến nhà vệ sinh.
Chỗ rửa bát vỏn vẹn hai chậu rửa và một vòi nước duy nhất đặt ngay cạnh bồn cầu. Bát đĩa rửa xong được để luôn xuống nền xi măng nhòe nhoẹt đất cát. Thi thoảng có khách đi vệ sinh, nhân viên rửa bát phải cuống quýt bỏ bát đĩa đó mà tránh ra ngoài vì mùi hôi xông lên nồng nặc. Khách đi xong, người nhân viên tiiếp tục vô tư đặt bát đĩa tràn lên bệ đặt chân của bồn cầu.
Trên blog cá nhân của một bạn trẻ có tên Tiến Dũng mô tả lại quá trình đột nhập vào một quán cơm trong một con hẻm quận Bình Thạnh (TP.HCM). Bạn Dũng viết: Quán cơm rộng chừng hơn 30m2 nhưng rất đông khách, đa số các bàn đã chật kín. Len lỏi trong đám đông, Tiến Dũng và người bạn là sinh viên trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM mới gọi được cho mình mỗi người một suất cơm với giá 15.000 đồng. Phía bên ngoài chiếc tủ kính đựng thức ăn trông có vẻ sạch sẽ, đám sinh viên nhao nhao tranh nhau gọi cơm, vẻ mặt người nào cũng nóng lòng vì đói, mệt.

"Mình thấy họ nấu ăn ngay cạnh chuồng lợn. Thế mới biết, mọi thứ chỉ là... khuất mắt dễ ăn thôi!"

Nhìn cảnh này ai còn muốn ăn cơm?!

Nhưng khi đi vào “hậu trường” bên  trong, Dũng mới ngỡ ngàng, sửng sốt. Trong khu vực bếp kiêm luôn nhiều chức năng: vừa chế biến, vừa rửa bát, cách đó chừng 4m là cửa nhà vệ sinh còn bỏ ngỏ, dưới nền đất nhầy nhụa nước bẩn, có 3 nhân viên nam đang làm việc.
“Nhìn cái cách mà họ rửa bát đĩa thì tôi đã hết hồn rồi, chỉ trong thời gian ngắn mà cậu thanh niên làm trong quán rửa một lúc một chồng bát đĩa khổng lồ, với một cái xô chứa đầy xà bông, cậu thanh niên đó chỉ cần nhúng đĩa dơ vào rồi lấy ra, cho vào một thau nước ngà ngà đục, vớt lên lấy khăn lau bàn có màu cháo lòng lau sơ qua rồi đem ra đựng cơm cho mọi người chén" - Tiến Dũng than thở.

Nguyên liệu là thịt lợn chết?
6 giờ sáng, phóng viên báo Sinh viên Việt Nam có mặt tại khu bán thịt lợn trong chợ đầu mối Đền Lừ (Hoàng Mai, Hà Nội). Giá thịt lợn tươi tại đây thấp hơn so với giá thị trường từ 25.000 đồng/kg tới 30.000 đồng/kg. Tuy nhiên, khi được ngỏ ý muốn đặt mối cho quán cơm sinh viên, một bà chủ hàng thịt vừa đưa ra một tảng ba chỉ mềm oặt, trắng nhợt vừa nhiệt tình tư vấn: “Bán cho sinh viên chỉ nên mua hàng lợn chết chưa lâu này, mã vẫn còn đẹp, không có mùi hôi, giá từ 60.000 đồng/kg  đến 70.000 đồng/kg. Còn muốn loại 40.000 đồng/kg đến 50.000 đồng/kg cũng có nhưng thịt đã chảy nước và bốc mùi hôi gây”.

Mấy ai biết được thịt trong bữa cơm sinh viên lại là thịt lợn chết?!

Một chủ hộ khác tên Đạt – quê Hà Đông, kinh doanh thịt lợn tại chợ Đền Lừ đã nhiều năm xác nhận: “Các quán cơm sinh viên thường xuyên lấy lợn chết của anh để làm món rang, kho với giá dao động từ 60.000 đến 70.000 đồng/kg. Thịt xay giá thấp hơn, từ  40.000 đồng/kg đến 50.000 đồng/kg do có độn thêm mỡ vụn hoặc hàng “kém chất lượng”. Hầu như không hàng bình dân nào chế biến món luộc vì bắt buộc phải mua thịt mới với giá thành đắt hơn”.
Được biết, lợn bán ở đây thường chết do bị ngạt trong quá trình vận chuyển hoặc chết bệnh, người chăn nuôi bán tháo cho các đầu nậu với giá 10.000 đồng/kg trong khi giá lợn sống thu mua tại chuồng đã dao động từ 65.000 - 75.000 đồng/kg.

Theo các hộ kinh doanh, các chợ đầu mối: Gà nấu ăn cho quán cơm sinh viên chủ yếu nhập từ 2 loại: Gà công nghiệp và gà đông lạnh với mức giá cực rẻ.

Chưa hết sốc vì thịt lợn, phóng viên không khỏi giật mình khi tiếp tục tìm hiểu về giá cả và nguồn gốc các loại gà vẫn nhập cho quán cơm sinh viên. Theo các hộ kinh doanh, chợ đầu mối Đền Lừ chủ yếu nhập hai loại gà là gà công nghiệp và gà đông lạnh. Gà công nghiệp được nuôi bằng cám tăng trưởng có giá bình quân từ 80.000 - 85.000 đồng/kg. Gà đông lạnh Trung Quốc nhập lậu qua biên giới giá rẻ hơn một nửa, từ 40.000 tới 45.000 đồng/kg nên hầu hết các hàng ăn sinh viên sử dụng loại này.
Anh Hoàng – người chuyên giao gà cho các quán cơm ở khu vực Cầu Giấy tiết lộ: “Hàng đông lạnh nhập từ cửa khẩu rồi đổ về tới quán cơm thì thời gian đã lên tới hàng tuần, đã bốc mùi. Còn loại gà như trong lô hàng 90 tấn mới bị lực lượng chức năng bắt ở Quảng Ninh muốn lấy bao nhiêu cũng có, giá từ 30.000 đồng/kg – 40.000 đồng/kg”.

Ngoài thịt heo, các loại thịt bò, cá cũng được chủ quán sử dụng chất bột màu trắng trên để ướp, khử mùi ươn trước khi cho vào chảo chế biến.

Cảnh nhớp nháp phía dưới bàn đựng đồ ăn, ruồi bu đen kịt không còn là chuyện hiếm thấy ở các quán cơm bình dân.

Không chỉ sử dụng nguyên liệu kém chất lượng trong quá trình chế biến thức ăn, tại các quán ăn bình dân cho sinh viên hay người lao động nghèo, công đoạn rửa bát cũng phải nhờ chất tẩy rửa phụ trợ.
Lân la hỏi về nguồn gốc dầu rửa bát, chị chủ quán của một cửa hàng cơm sinh viên nằm sát cạnh trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội trên đường Dương Quảng Hàm, bình thản nói với phóng viên Sinh Viên Việt Nam: “Cái này mua can 5 lít về, pha với thuốc tẩy javel theo tỉ lệ 2:1 rồi rửa thôi, không phải kì cọ nhiều mà sạch lắm”.
Với loại thuốc tẩy này, quy trình rửa bát của quán đơn giản chỉ là 3 bước: nhúng xuống - nhấc lên và lau khô. Có lẽ đã quá quen với cách làm này nên khi thấy nhân viên của mình tráng bát kĩ càng, chị chủ luôn miệng nhắc nhanh tay rồi nói lớn:  “Nhúng qua rồi lau là được rồi, kì cọ làm gì cho vất vả ra”?!
Kinh hoàng... lẩu
Tận mắt chứng kiến cách pha chế nước lèo, phóng viên báo Người Lao động mô tả: Công nghệ nấu lẩu tại các quán nhậu ở Làng Đại học Thủ Đức (TP. HCM) mới thấy thật rùng rợn! Nước lèo đều được chủ quán chế biến vào đêm trước, khi có khách, nhân viên chỉ việc lấy đổ vào nồi lẩu, sau đó tùy thuộc vào từng loại lẩu mà cho thêm thực phẩm, gia vị.

Chân gà được hầm trong một chảo nước dơ để làm lẩu chân gà.

Tại quán lẩu 7…, nguyên liệu để nấu nước lẩu là một ít xương heo được mua trước đó vài ngày. Một nồi nước lèo màu vàng đục từ hôm qua để lại được bà chủ dùng vợt vớt phần bọt ra rồi bỏ thêm vào vài cục xương. Sau khi nước lẩu sôi, nếm thấy mùi vị chưa như ý, bà chủ cho thêm vào 2 viên màu trắng (giống như viên long não) và một ít bột màu làm cho nước lèo trở nên bắt mắt, tỏa mùi thơm ngon.
Nửa đêm về sáng, khi nồi nước lèo đã cạn dần nhưng khách vào quán vẫn đông, chủ quán liền bỏ thêm một ít bột màu, một ít bột trắng, một ít gia vị như đường, bột ngọt cùng một xô nước múc từ trong bể, cho thêm vài cục xương đang để sẵn bên ngoài vào, thế là có thêm một nồi nước lèo mới. Mỗi khi khách vào, chủ quán chỉ múc vài gáo cho vào nồi lẩu mang ra, khách ăn nhưng không hề hay biết nó được chế biến rất dơ dáy.
Theo tìm hiểu của phóng viên, những viên bột màu trắng mà chủ các quán lẩu hay sử dụng để pha chế nước lèo có giá khá rẻ, chỉ 10.000 đồng là mua được một bịch 70 viên. Mỗi nồi nước lèo từ 10 đến 15 lít nước chỉ cần 3-5 viên là ngọt như nước hầm xương.
Giấy chứng nhận VSATTP chỉ với 2 - 3 triệu đồng
Thông tin trên trang Khoa học Đời Sống online tiết lộ: Các chủ quán cơm có thể có trong tay giấy chứng nhận VSATTP chỉ với giá rất hời: từ 2 - 3 triệu đồng.
Tại quán N.H (quận 12, TP. HCM) được duyệt vào dạng "sang trọng, lịch sự", ngay trên tường của quán là giấy chứng nhận quán đủ tiêu chuẩn VSATTP cùng 5 giấy chứng nhận của 5 người đã tham gia lớp tập huấn về VSATTP. Nhân viên của quán, có đeo khẩu trang nhưng kéo xuống đến tận cổ để dễ trao đổi với khách hàng, mũ trùm đầu thì người đội người không, bao tay thì không thấy tăm hơi cái nào.
“Có cái giấy chứng nhận VSATTP, khách người ta yên tâm mà ăn hơn”, chủ quán bật mí.

Không quá khó khăn để các chủ quán cơm 'kiếm' được giấy thông hành - chứng nhận VSATTP.

Chủ quán tiếp tục mách nước: Để có cái giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP thì chỉ cần đi học 1 tháng là có. Nếu không muốn mất thời gian thì đóng 2-3 triệu gì đó là có thể mua được. Còn giấy phép kinh doanh, chỉ 50 ngàn đồng có ngay.
Để "yên thân" mà kinh doanh thì cũng nên biết quan hệ tốt với bên quản lí thị trường và bên kiểm tra VSATTP. Mỗi lần “nó” tới thì đóng cho "nó" khoảng 200 ngàn nếu quy mô của quán dưới 200 bàn ăn, 100 ngàn nếu quy mô của quán dưới 100 bàn ăn.
“Em nghĩ thế là rẻ, thực tế không rẻ đâu, 1 tháng mà họ kiểm tra mình vài lần là lỗ chứ chẳng chơi” - vị chủ quán phân bua!

Khởi Sự (Tổng hợp)

By Gregory Sovell 0 comments

Hàng lậu, hàng “dỏm” đã tập kết với lượng lớn về TP HCM, chờ vào vụ cuối năm dù còn đến hơn 2 tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán.

Theo ông Đặng Văn Đức, Phó giám đốc Sở Công thương kiêm Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) TP HCM, do năm nay Tết Nguyên đán đến ngay sau Tết dương lịch, nên đơn vị này sẽ triển khai công tác kiểm tra thị trường Tết sớm hơn mọi năm và công tác kiểm tra, truy quét hàng gian, giả, lậu cũng sẽ quyết liệt hơn.

Kho bánh kẹo Trung Quốc bị lực lượng chức năng tạm giữ
Ảnh: N.Ánh.

Thực phẩm khô nhập lậu, dễ bảo quản là mặt hàng được các đầu mối buôn lậu tập kết sớm nhất. Ngay đầu tháng 10, một kho thực phẩm khô nhập lậu do Trung Quốc sản xuất gồm bột ngọt, rong biển khô với số lượng lên đến gần 21 tấn, trị giá gần 730 triệu đồng đã bị đội QLTT 3A TP HCM tạm giữ tại quận 6. Đây là kho hàng của một hộ kinh doanh (không giấy phép) có sạp bán hàng tại chợ Bình Tây (phường 2, quận 6). Tiếp đó, cũng tại quận 6, công an kinh tế quận này đã tạm giữ 500 thùng bánh kẹo xuất xứ Trung Quốc tại kho hàng 21 Nguyễn Xuân Phụng (gần chợ Bình Tây), do chủ hàng không xuất trình được hóa đơn, chứng từ. Ngoài ra, trên bao bì các loại bánh kẹo trên còn ghi toàn tiếng nước ngoài mà không có nhãn phụ bằng tiếng Việt theo quy định.
Không chỉ thực phẩm, hàng tiêu dùng lậu cũng ào ào đổ về. Cuối tháng 9, tại ga Sài Gòn (quận 3), lực lượng công an và quản lý thị trường TP HCM đã phối hợp bắt hàng tấn hàng hóa (giày dép, túi xách, quần áo, bàn phím máy tính…) có nhiều nghi vấn được chở trên tàu Thống Nhất. Hàng được gửi từ Hà Nội vào, trên các bao hàng có ghi thông tin người nhận nhưng khi cơ quan chức năng gọi đến nhận hàng thì họ không tới.
Nghiêm trọng hơn, thực phẩm tươi là các loại thịt cũng được tuồn về qua nhiều ngõ. Điển hình là gần 15 tấn thịt bò đông lạnh đã biến chất vừa bị đoàn kiểm tra liên ngành vệ sinh an toàn thực phẩm quận Tân Phú phát hiện tại kho lạnh Liên Hiệp trong khu công nghiệp Tân Bình. Theo trình bày của chủ hàng là Công ty TNHH một thành viên Duy An Hà (trụ sở 276/26 Nguyễn Văn Đậu, phường 11, quận Tân Bình), hàng có xuất xứ từ Mỹ nhưng trên nhãn ghi không rõ ràng, không thể hiện xuất xứ cũng như hạn sử dụng. Đáng nói hơn, về cảm quan, số thịt bò ngoại trên đã bị tụ huyết và có màu xanh đen.
Tình hình buôn bán hàng nhập lậu, hàng giả, hàng cấm đang diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng trong những tháng giáp Tết.

Theo Ngọc Ánh
Báo Đất việt

By Gregory Sovell Thứ Hai, 10 tháng 10, 2011 0 comments

Từ thịt, cá ươn, nước lèo được nấu từ một mớ xương để lâu ngày, các chủ quán đã chế biến thành những nồi lẩu bán cho thực khách

Thịt gà ươn đang được người của quán T.L cho rã đông để chế biến lẩu

Chân gà được quán S.T hầm trong một chảo nước dơ để làm lẩu chân gà

Chỉ cần một ít “chất lạ”, một ít bột nở, bột màu không rõ nguồn gốc..., những thực phẩm dù đã ươn hay bốc mùi hôi đều được các chủ quán “phù phép” để trở nên tươi, có mùi vị hấp dẫn và chế biến những nồi lẩu phục vụ thực khách.

Thịt thối thành thịt tươi

Quán lẩu L.X nằm khuất trong con hẻm gần cổng chính Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, thuộc Làng Đại học Thủ Đức, TPHCM. Chủ quán là đôi vợ chồng nói giọng miền Trung. Lấy trong thùng xốp ra một ít thịt đã mềm nhũn bỏ vào rổ, vừa làm, bà chủ quán vừa trấn an chúng tôi: “Nhìn ươn vậy chứ cho vào một ít gia vị là tươi lại ngay!”. Nói rồi, bà đi vào phòng lấy ra một muỗng bột màu trắng, bỏ vào chiếc thau nhỏ, cho thêm vào ít nước, đánh tan. Sau khi cho cả rổ thịt vào thau, đảo đều, bà chủ quán còn phủ lên một lớp bột màu. Chưa đầy 15 phút sau, những miếng thịt mềm nhũn bằng đầu ngón chân cái đã nở ra.

Thấy chúng tôi lớ ngớ, bà chủ quán thành thật: “Chất màu trắng trên có tác dụng khử mùi hôi, giúp cho thịt nở và săn, mua tại các chợ. Không hại cho sức khỏe đâu!”. Bắc nồi nước lèo lên bếp, bà chủ tiếp tục lấy ra thêm một gói bột màu đỏ, cho vào thau và đánh đều, sau đó cho giò heo vào. Khoảng 15 phút sau, những miếng giò heo cũng căng phồng. Ngoài thịt heo, các loại thịt bò, cá cũng được chủ quán sử dụng chất bột màu trắng trên để ướp, khử mùi ươn trước khi chế biến.

Bột màu có chức năng giúp thịt nở và tươi (ảnh trái) và một loại hỗn hợp khử mùi hôi được các chủ quán lẩu dùng ướp thịt, cá.

Những ngày phụ việc tại đây, chúng tôi được biết hằng ngày quán này “nhập” khoảng 20 kg thịt heo, 5 kg thịt bò và gần 20 kg cá các loại để chế biến các món lẩu bán cho thực khách. Nguồn hàng được lấy từ các mối ở Bình Dương, Đồng Nai và một số tỉnh miền Tây với giá khá rẻ vì hầu hết là thực phẩm ươn.

Quán lẩu S.T nằm gần Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, có đủ các loại lẩu thái, lẩu cá, lẩu thập cẩm, lẩu rắn, lươn… Phía sau quán là khu vực để cá, thịt nằm la liệt dưới sàn nhà, ruồi muỗi bu kín, bên cạnh là hai tủ lạnh đựng đầy thịt bò, heo. Hai ngày làm việc tại quán, chúng tôi chỉ được phép vào khu vực chế biến một lần bởi đây là khu vực chỉ có người nhà hoặc người phụ việc lâu năm mới được phép ra vào. Thử mở nắp tủ lạnh lên, mùi hôi bốc lên tởm lợm. Cùng lúc, bà chủ quán lấy từ thùng đá ra một khối thịt gà, ngâm vào nước cho rã đá, những miếng thịt đã được chặt sẵn, có màu tím tái dần hiện ra. Sau đó, bà ta lấy ra một ít bột màu trắng, hòa vào nước rồi bỏ thịt vào ngâm. Chỉ sau 5 phút, những miếng thịt gà mềm nhũn trở nên săn và to. Toàn bộ số thịt trên được đổ ụp vào nồi nước sôi.

“Nổi da gà” với… nước lèo

Cách pha chế nước lèo để nấu lẩu tại các quán nhậu ở Làng Đại học Thủ Đức còn rùng rợn hơn. Nhiều ngày làm nhân viên chạy bàn, chúng tôi được biết nước lèo đều được chủ quán chế biến vào đêm trước, khi có khách, nhân viên chỉ việc lấy đổ vào nồi lẩu, sau đó tùy thuộc vào từng loại lẩu mà cho thêm thực phẩm, gia vị. Tại quán lẩu 7…, nguyên liệu để nấu nước lẩu là một ít xương heo được mua trước đó vài ngày. Một nồi nước lèo màu vàng đục từ hôm qua để lại được bà chủ dùng vợt vớt phần bọt ra rồi bỏ thêm vào vài cục xương. Sau khi nước lẩu sôi, nếm thấy mùi vị chưa như ý, bà chủ cho thêm vào 2 viên màu trắng (giống như viên long não) và một ít bột màu làm cho nước lèo trở nên bắt mắt, tỏa mùi thơm ngon.

Nửa đêm về sáng, khi nồi nước lèo đã cạn dần nhưng khách vào quán vẫn đông, chủ quán liền bỏ thêm một ít bột màu, một ít bột trắng, một ít gia vị như đường, bột ngọt cùng một xô nước múc từ trong bể, cho thêm vài cục xương đang để sẵn bên ngoài vào, thế là có thêm một nồi nước lèo mới. Mỗi khi khách vào, chủ quán chỉ múc vài gáo cho vào nồi lẩu mang ra, khách ăn nhưng không hề hay biết nó được chế biến rất dơ dáy. Theo tìm hiểu của chúng tôi, những viên bột màu trắng mà chủ các quán lẩu hay sử dụng để pha chế nước lèo có giá khá rẻ, chỉ 10.000 đồng là mua được một bịch 70 viên. Mỗi nồi nước lèo từ 10 đến 15 lít nước chỉ cần 3-5 viên là ngọt như nước hầm xương.

Lẩu “đặc sản” giá bèo!

Sau nhiều ngày làm nhân viên chạy bàn tại các quán lẩu, điều làm chúng tôi kinh ngạc nhất là cách chế biến các món lẩu “đặc sản” như rắn, trăn, khỉ... giá chỉ từ 100.000-150.000 đồng. Hầu hết thịt rắn, trăn được những người bỏ mối đưa từ tỉnh Tây Ninh, Bình Phước về. Dù trong quá trình vận chuyển đã được ướp đá nhưng hầu hết đều bốc mùi hôi vì để quá lâu. Thậm chí, nhiều người bỏ mối còn dùng phân urê để ướp thịt trước khi đưa đến các quán nhậu.

Theo Thành Đồng - Tịnh Cầm

Người lao động

By Gregory Sovell 0 comments

Các loại thịt, cá, rau quả đa phần đã bị ươn, bốc mùi, được các chủ quán mua với giá rẻ đem về thêm “hóa chất” vào, biến thành thực phẩm bắt mắt bán cho khách bình dân.

Ở làng đại học Thủ Đức - TPHCM, chỉ với 10.000 - 12.000 đồng sẽ mua được một phần cơm 3 món: mặn, xào và canh. Trong điều kiện giá thực phẩm ngoài chợ tăng từng ngày thì tại sao các chủ quán cơm vẫn bán với giá siêu rẻ? Trong vai người phụ việc, phóng viên Báo Người Lao Động đã tìm hiểu về nguồn gốc và cách chế biến thực phẩm ở những quán ăn này.

Một nở thành hai

Ngày 20-9, chúng tôi đến xin phụ việc cho quán cơm Tr.L. Hướng dẫn cho nhân viên mới, chủ quán lấy một ít bột màu trắng cho vào thau, đổ nước vào đánh tan sau đó bỏ rổ thịt heo vào. Vừa làm, bà vừa giải thích: “Chỉ cần một tí bột này, thịt sẽ cứng và có màu đỏ như thịt tươi, chất này còn giúp khử mùi hôi do thịt để lâu ngày”. Đúng như lời bà chủ nói, khoảng 5 phút sau, chúng tôi chứng kiến những miếng thịt bé xíu đã được nở ra gần gấp đôi.

Tiếp đó, bà chủ quán lấy chiếc chảo vẫn còn dính dầu từ ngày hôm qua, bỏ rau vào xào. Thấy chúng tôi ái ngại, bà chủ trấn an: “Được cái lửa lớn nên vi khuẩn chết hết, không cần rửa làm gì!”. Sau khi chế biến xong món thịt heo, chủ quán chuyển sang món gà. Cũng như trước đó,đầu bếp cho thêm vào một ít bột nở giúp thịt nở ra, căng phồng lên, sau đó dùng một loại chất bột màu đỏ rắc lên khiến thịt gà chuyển sang màu tươi và tỏa mùi thơm.

Rời quán Tr. L, chúng tôi tiếp tục đến xin làm chân chạy bàn tại quán Th.T. nằm cách đó không xa. Ở đây, ngoài những chiêu thức chế biến “truyền thống” như quán Tr.L thì chủ quán luôn bắt các nhân viên phải học thuộc cách “tiết kiệm tối đa”. Khi thức ăn trong ngày bán không hết hoặc khách ăn còn dư, không được bỏ mà phải gom lại để tận dụng chế biến món khác. Ví dụ, thịt luộc dư có thể băm nhuyễn quấn với lá lốt rồi nướng hoặc đem trộn vào thức ăn của ngày hôm sau…

Tuy nhiên, công nghệ nấu cơm ở quán Th.T mới thật đáng sợ. Công việc này những người phụ việc không được thò tay vào mà bà chủ quán trực tiếp đảm nhận. Sau khi nước được đổ vào một chiếc xoong lớn, bà chủ bỏ vào nửa chén chất bột màu trắng rồi lấy gạo đổ vào (chất bột này được người nhà của chủ quán mua từ chợ Bà Chiểu có tác dụng làm gạo nở và xốp cơm – PV). Khoảng 30 phút sau, cơm chín, dù chỉ với hơn 5 kg gạo nhưng cho ra được một nồi cơm to tướng. Bà chủ quán chia ra làm hai nồi, sau đó vào nhà lấy thêm một thau cơm còn thừa lại từ tối qua đã dính bệt vào nhau, đổ vào hai nồi rồi trộn đều, đưa ra bán cho khách.

Rau thối, thịt ươn

Khu vực làng đại học Thủ Đức có gần 50 quán ăn. Rau củ, thịt cá được các chủ quán mua hàng cũ, giá rẻ từ chợ đầu mối Thủ Đức; dầu mỡ, nước tương lấy từ các chợ Bà Chiểu, Kim Biên, không nhãn mác, nguồn gốc…

Những ngày tiếp theo, chúng tôi xin vào làm việc tại một số quán cơm khác ở làng đại học Thủ Đức. Tại quán cơm M.K. nằm đối diện ký túc xá Đại học Quốc gia, khu vực dùng để chế biến thức ăn là một sân gạch lở lói, nằm sát nhà vệ sinh, xung quanh rác vứt bừa bãi... Dưới nền đất, thịt, rau để la liệt. Hành tây vừa mới lấy từ chợ đầu mối Thủ Đức về đa phần bị thối một nửa, bà chủ quán hối chúng tôi nhanh tay dùng dao hớt mấy lớp vỏ khô bên ngoài, cắt bớt phần thối cho vào rổ. Rau cải, rau muống… vàng úa được cắt bỏ phần gốc, chẻ nhỏ bỏ vào chảo mà không hề rửa. Bà chủ quán tay không đeo găng, bốc thịt, rau bỏ vào chảo xào. Trong nháy mắt, gần 4 rổ rau to tướng đã được chế biến thành món rau xào trông rất ngon mắt.

Chứng kiến cảnh chế biến thức ăn ở quán C.X, chúng tôi chỉ chực… ói. Người phụ việc của quán lấy trong thùng ra một bịch cà chua, mướp đắng, thứ nào cũng bị hư hơn nửa. Sau khi cắt bỏ phần thối, người này bỏ vào chảo xào với thịt bò tạp nhạp thừa từ tối qua mà không hề rửa. Trong khi đó, hai nhân viên khác đang vội vàng sơ chế thực phẩm.

Thịt vừa cắt xong được chuyển qua cho người phụ nữ luống tuổi đang hốt rác. Chưa kịp rửa tay, người này nhúng nguyên cả bàn tay vào thau thức ăn để ướp gia vị... Các món chiên như cá, chả cá, đùi gà… cũng được các nhân viên rửa qua loa, sau đó đổ vào chảo dầu đen kịt để chiên lại. Các loại thịt, cá được chế biến ở đây đa phần đã bị ươn, bốc mùi, mua với giá rẻ, được các chủ quán sử dụng những “hóa chất” không rõ nguồn gốc pha trộn vào, biến thành thực phẩm bắt mắt bán cho khách bình dân.

Theo Người lao động

By Gregory Sovell 0 comments

ANTĐ - Rhodamine B - chất gây ung thư, có trong tất cả các mẫu tương ớt tại một cơ sở sản xuất ở huyện Phú Xuyên, Hà Nội.

Như Báo ANTĐ đưa tin, ngày 18-9, Phòng Cảnh sát PCTP về môi trường - CATP Hà Nội, phối hợp với CAH Phú Xuyên, kiểm tra xưởng sản xuất, chế biến tương ớt nhà ông Dương Văn Đình (SN 1965), ở Tiểu khu Phú Mỹ, thị trấn Phú Xuyên.

Lực lượng công an kiểm tra cơ sở sản xuất tương ớt nhà ông Đình

Lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện hàng trăm lít tương ớt thành phẩm đóng can chờ tiêu thụ. Nhiều gói bột màu tím, đỏ, vàng nghi là Rhodamine B - chất gây ung thư bị phát hiện. Để làm rõ vi phạm, lực lượng công an đã lấy 6 mẫu tương ớt, 3 gói bột mầu tại cơ sở, gửi Trung tâm Phân tích và Giám định thực phẩm Quốc gia, phân tích xác định vi phạm.

Các mẫu tương ớt và bột màu được thu giữ, lấy mẫu gửi phân tích

Kết quả phân tích đến nay cho thấy, 6 mẫu tương ớt tại cơ sở này đều có Rhodamine B. Mẫu có hàm lượng Rhodamine B cao nhất là 14,03mg/kg. Hai gói bột màu đỏ và tím là Rhodamine B - chất nhuộm vải công nghiệp, không có trong danh mục các chất phụ gia thực phẩm được phép sử dụng.

Gói bột màu đỏ và tím là Rhodamine B

Mẫu có hàm lượng Rhodamine B cao nhất

Theo ông Đình, Rhodamine B được ông mua tại khu vực phố Hàng Gà, quận Hoàn Kiếm, với giá 18.000 đồng/100gam. Việc “đầu độc” người tiêu dùng được cơ sở "bí mật" thực hiện từ đầu năm 2010 đến nay. Tương ớt thành phẩm chứa chất gây ung thư được bán công khai tại nhà và đem giao cho các hàng ăn trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận.

Được biết, hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm có sử dụng phụ gia không được phép, vi phạm Nghị định 45/2005/NĐ-CP ngày 6-4-2005 của Chính phủ về xử phạt hành chính trong lĩnh vực y tế, chỉ bị phạt hành chính 10-15 triệu đồng.

Theo Cục ATVSTP - Bộ Y tế: Rhodamine B là chất bột màu đỏ, tím, tan trong nước, được sử dụng làm thuốc nhuộm trong lĩnh vực công nghiệp và làm chất đánh dấu (thuốc nhuộm huỳnh quang), trong một số lĩnh vực khoa học như sinh học, hóa học… Rhodamine B không có trong danh mục các chất phụ gia thực phẩm được sử dụng trong thực phẩm, theo quyết định 3742/2011/QĐ-BYT, nên Rhodamine B không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm ở Việt Nam.

Hiện, chưa có báo cáo cụ thể hoặc nghiên cứu dịch tễ học về ảnh hưởng của Rhodamine B trên người, nhưng hợp chất này đã được thử nghiệm trên chuột. Kết quả, hợp chất này có thể gây ung thư mô liên kết cục bộ trên chuột.

Thu Hạnh

By Gregory Sovell 0 comments

TT - Nhiều cơ sở chế biến cà phê không ngại độn hạt cà phê với bơ, bắp, kể cả hương liệu, hóa chất trong sản xuất thuốc kháng sinh, hóa chất chỉ được dùng tạo bọt trong sản xuất xà phòng. Dùng lâu dài có thể mắc bệnh mãn tính và ung thư...

Những hóa chất được cho vào cà phê để có màu đen kịt, nhiều bọt - Ảnh: Yến Trinh

“Nâng cấp” cà phê

Anh N.V.Đ. - từng làm nhân viên một cơ sở chế biến cà phê trên đường Lê Đức Thọ (Gò Vấp, TP.HCM) - cho biết: “Với cách làm của chủ cũ anh thì đây là ngành kinh doanh một vốn bốn năm lời”. Anh khẳng định: “Đồ nghề chỉ cần một máy trộn, một máy xay và hai cái thau”.

Để có thứ bột “đen đen, đắng đắng”, anh Đ. “bật mí”: công thức pha chế thường là: 1kg bơ + 1kg cà phê hạt+ 1kg bột bắp. Sau khi rang cà phê hạt và bột bắp, tất cả được đổ vào máy xay chung với bơ. Sau đó, hỗn hợp này cần sự hỗ trợ của hương hóa chất, chất tạo độ đắng, sánh.

Nhiều quán còn châm thêm một số hóa chất để tạo hương vị đặc biệt cho cà phê của quán. Hiện nay nhiều khách còn thích cà phê nhiều bọt nên cho thêm hóa chất tạo bọt vào hỗn hợp. Những hóa chất ấy có thể dễ dàng tìm thấy tại các cơ sở bán hóa chất công nghiệp.

Theo hướng dẫn của anh Đ., tôi tìm đến chợ chuyên bán hóa chất Kim Biên. Quả thật, tại một số gian hàng bán hóa chất chỉ cần nói mua hương liệu, chất tạo đắng, tạo bọt cho cà phê là các chủ hàng gật đầu ngay.

Không có tên và công thức hóa học, chúng tôi chỉ được trao những lọ hóa chất lỏng, đặc đủ kiểu. Một cán bộ đội quản lý thị trường 5B giải thích: “Đây là những hóa chất được phép bán, một số chất được dùng trong công nghiệp.

Những chủ cửa hàng có giấy phép kinh doanh. Họ bán hàng có nguồn gốc và trong phạm vi kinh doanh. Tuy nhiên, hiện nay chưa có qui định về điều kiện của người mua nên họ mua về sử dụng vào mục đích gì thì chúng tôi bó tay”.

Theo anh Đ., không chỉ cà phê đường phố, phần lớn lượng cà phê này được bỏ mối vào các quán, nhiều nhất là các quán ở ngoại thành. Do giá “ưu đãi” và khoản hoa hồng 10% nên loại cà phê này cũng được tiêu thụ nhanh. Chỉ riêng tại Q. Bình Thạnh và Thủ Đức, mỗi ngày cơ sở anh cũng bán được 40-50 kg.

Từ giã thói quen

Giám đốc một công ty chế biến cà phê nói: “Người tiêu dùng nên chọn những sản phẩm có thương hiệu, có uy tín, đồng thời từ giã thói quen uống loại cà phê đen kịt, sánh đặc và quá nhiều bọt.

Chú ý cà phê nguyên thủy có màu nâu cánh gián, không quá sánh đặc. Cà phê nguyên chất có mùi hương tự nhiên, nồng nàn. Nếu cà phê nguyên chất sau khi uống để lại dư vị ngọt dịu thì cà phê pha hóa chất chỉ để lại hậu đắng.

Ngoài ra, khi đánh ly cà phê nguyên chất cũng ít bọt và bọt kém bền. Trong khi đó, ly cà phê có hóa chất tạo bọt thì thường lên bọt rất nhiều và lâu tan”.

Uống bọt xà phòng

Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Diệp - phó khoa dinh dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm Viện Vệ sinh y tế công cộng - cho biết: “Chất tạo bọt mà một số cơ sở tẩm vào cà phê chính là sodium lauryl sunfate - một hóa chất chuyên dùng trong sản xuất xà phòng với liều lượng vừa phải.

Chất này không được dùng trong thực phẩm. Tuy nhiên, đây không phải là chất như nước rửa chén, dùng hòa vào cà phê đã pha như nhiều người nghĩ. Thường chất được bán ở dạng cô đặc. Theo tài liệu của Tổ chức Y tế thế giới, đây là chất độc không được ăn, uống, hút. Nếu dùng có thể gây tổn hại đường ruột, gan.

Riêng những xà phòng gội đầu có chất này có thể gây xơ tóc, tổn hại mắt, làm tóc rụng. Việc dùng sodium lauryl sunfate trực tiếp vào cơ thể kết hợp một số hóa chất khác, về lâu dài có thể gây ung thư”.

“Ngoài ra, việc lạm dụng hóa chất có hương cà phê sẽ gây hại cho sức khỏe về lâu dài. Trong hạt cà phê đã có cafein nhưng việc cho thêm một cafein hóa chất là một thủ thuật đánh lừa người tiêu dùng. Uống nhằm chất này cũng sẽ thấy nôn nao, tỉnh táo, không buồn ngủ (dù uống cà phê độn bắp).

Trong khi đó, cafein không được phép cho vào thực phẩm bừa bãi mà phải phụ thuộc một số chỉ tiêu về hàm lượng tinh khiết, hàm lượng kim loại nặng, arsen (AS)... Nói chung, chưa có trường hợp nào ngộ độc cấp tính do cà phê nhưng người tiêu dùng phải cẩn trọng với những loại cà phê trôi nổi. Việc tích tụ hóa chất trong cơ thể lâu ngày sẽ gây ra nhiều bệnh mãn tính” - bác sĩ Diệp khuyên.

Từ nâu sang đen

Ông Huỳnh Lê Thái Hòa - trưởng phòng vệ sinh an toàn thực phẩm Sở Y tế TP.HCM - khẳng định: “Với một thị trường rộng như TP.HCM, các cơ sở chế biến cà phê “chui” rồi giao cho các quán lề đường thì không thể nào kiểm soát nổi hết”.

Giám đốc một công ty chế biến cà phê xuất khẩu bức xúc: “Hai năm trước, một số cơ sở bán hàng ở miền Tây còn đặt tôi làm cà phê theo công thức tẩm, ướp mà họ đưa. Khi đi hỏi ở chợ Kim Biên tôi phát hiện chất họ tẩm đắng cho cà phê là chất sử dụng sản xuất thuốc kháng sinh.

Tôi còn biết muốn làm cho cà phê từ màu nâu chuyển sang đen phải dùng đường caramen, loại đường này rất đắt tiền. Do đó, nhiều nơi thay bằng màu công nghiệp, giá chỉ có 30.000 đồng/kg. Một muỗng nhỏ màu công nghiệp có thể làm 10kg cà phê từ nâu chuyển sang đen kịt.

Tuy nhiên, lương tâm của người làm nghề không cho phép”. Sau đó, nhãn hiệu cà phê của công ty chị ít xuất hiện ở Việt Nam mà chủ yếu được xuất khẩu sang Mỹ, Nhật. Điều đó chứng tỏ rằng chính thị hiếu của một số người tiêu dùng ở nước ta đã “nuôi sống” các cơ sở chế biến cà phê pha, tẩm hóa chất.

YẾN TRINH - 2006

By Gregory Sovell 0 comments

Bào mòn bao tử, gây một số bệnh lý về tim, gan phổi… và thậm chí ung thư nếu sử dụng dầu ăn tinh luyện bằng xút công nghiệp. Đó là khẳng định của nhiều chuyên gia về hóa thực phẩm…

Kỳ 1: Bí ẩn dầu không mùi

Kỳ 2: Cận cảnh công nghệ độc

Kỳ 3: Phóng viên Thanh Niên phối hợp phá án

Để biết tác hại của việc tinh luyện dầu bằng xút công nghiệp mà cơ sở Thái Thành tung ra thị trường, PV Thanh Niên tìm tới Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm (trường Đại học Công nghiệp TP.HCM). Nhìn vỏ bao đựng hóa chất chụp ở cơ sở Thái Thành, tiến sĩ Đàm Sao Mai - Viện trưởng, khẳng định đó là xút, tên hóa học NaOH. Khi nghe thông tin cơ sở tinh luyện dầu dùng loại xút này để tinh luyện dầu dừa thành dầu không mùi, tiến sĩ Mai thốt lên: “Quá nguy hiểm!”.

Công nhân rửa can trước khi chiết dầu thành phẩm - Ảnh: Hoài Nam

Sát thủ từ từ…

Theo tiến sĩ Mai, NaOH là chất tẩy rửa dùng trong công nghiệp như xử lý nước thải trong ngành dệt, nhuộm… Người dân dùng xút công nghiệp để tinh luyện dầu ăn, nếu hàm lượng nhiều sẽ trực tiếp bào mòn bao tử. Hàm lượng ít, khi ăn vào sẽ tích tụ trong cơ thể con người cho đến khi đủ hàm lượng sẽ tự phát các bệnh lý về gan, tim, phổi, nặng hơn là ung thư.

Tại sao người dân dùng xút công nghiệp để tinh luyện dầu? Theo tiến sĩ Mai, xút là một loại hóa chất làm trung hòa. Trên thực tế, về quy trình tinh luyện dầu cũng phải dùng xút nhưng là xút tinh khiết, còn xút công nghiệp bị cấm tuyệt đối sử dụng cho thực phẩm. Tiến sĩ Mai cho biết thêm, người trực tiếp tiếp xúc nhiều với xút công nghiệp sẽ bị các bệnh về mắt và da, có thể gây ung thư da, còn nếu hít hơi xút vào thường xuyên sẽ gây ra các bệnh lý khác…

Trước khi là giảng viên bộ môn sinh học và thực phẩm trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, thầy Trần Ngọc Bảo Trân có nhiều năm là giám đốc một công ty sản xuất dầu thực vật. Thầy Trân cho biết dầu dừa có nhiều a-xít béo nên buộc phải dùng xút để trung hòa, nhưng phải là xút tinh khiết. Nếu dùng xút công nghiệp để tinh luyện dầu, dù có dùng phương pháp nào để lọc cũng vẫn còn xót lại ion Cl- cùng một số tạp chất khác và loại hóa chất này làm phát sinh MP3 gây ung thư.

Kỹ sư hóa Nguyễn Văn Đắc, hiện đang công tác ở một công ty nước ngoài thuộc KCN Mỹ Phước 3 (Bình Dương), phân tích thêm trong xút công nghiệp có NaClO3 là cực độc, bởi nó là thành phần gây ăn mòn mạnh, nên bị cấm sử dụng trong thực phẩm… “Nếu dùng xút tinh khiết để tinh luyện giá thành dầu sẽ cao hơn nhiều, bởi giá xút tinh khiết hiện nay cao hơn xút công nghiệp từ 20 đến 30%. Đây là nguyên nhân chính các cơ sở tinh luyện dầu không chân chính vẫn sử dụng xút công nghiệp để tinh luyện dầu”, thầy Trân nhận định.

4 phuy dùng để pha xút lúc nào cũng đầy ắp, bên trong là nhà vệ sinh - Ảnh: Hoài Nam

Cơ quan quản lý ở đâu?

Theo ông Đặng Văn Khoa, nguyên đại biểu HĐND TP.HCM, người có thâm niên nhiều năm trong ngành chế biến dầu thực vật và hiện là Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường TP.HCM, việc dùng xút công nghiệp để tinh luyện dầu là mối nguy hiểm cho xã hội. “Thực trạng pha chế, tái chế dầu ăn vẫn đang diễn ra ở mọi nơi và nó không còn mới nhưng lại rất nóng hổi. Nhà sản xuất biết rõ mức độ nguy hiểm của việc làm trái lương tâm nhưng vẫn sản xuất rồi mang ra thị trường tiêu thụ là một tội ác. Quy trình tinh luyện dầu ăn các loại như dầu mè, cọ, đậu nành, dầu dừa đòi hỏi rất nghiêm ngặt. Mọi hóa chất, phụ gia đều phải được phép dùng cho thực phẩm, hoàn toàn cấm không được dùng hóa chất công nghiệp để pha chế tinh luyện dầu. Nếu con người chỉ vì lợi nhuận mà dùng hóa chất công nghiệp để pha chế thực phẩm, trong đó có dầu là một tội ác, bởi làm như vậy là hủy hại sức khỏe con người, hành vi này là hành vi giết người thầm lặng không chỉ một năm, năm năm, mười năm. Xa hơn nữa đến tận thế hệ sau cũng phải chịu hậu quả bởi những giọt dầu sát thủ đó”, ông Khoa nói và đặt vấn đề: “Đau xót nhất của xã hội là tại sao việc làm trái lương tâm này lại được tồn tại? Những người quản lý địa bàn, cơ quan chuyên môn ở đâu? Cần làm rõ trách nhiệm quản lý của các cơ quan này”.

Điều tra của Hoài Nam

By Gregory Sovell Thứ Bảy, 8 tháng 10, 2011 0 comments

(VTC News)  -  Nhìn những chiếc bánh bao trắng ngần, phồng xốp thơm ngon, nóng hổi được bày bán khắp các nẻo đường tại Hà Nội vào mỗi sáng, ít ai biết rằng đằng sau đó là một quy trình công nghệ sản xuất mất vệ sinh và hòa trộn thêm hóa chất tẩy trắng độc hại.

Xưởng làm bánh bao ngay phía trên đống phế thải
Qua một người quen, chúng tôi tìm đến cơ sở khá nổi tiếng trong giới làm bánh bao ở Triều Khúc (Thanh Xuân, Hà Nội). Quy mô sản xuất lớn kèm theo tên tuổi từ bấy lâu nay giúp công việc kinh doanh, sản xuất bánh bao của cơ sở này khá phát triển. Mỗi ngày, cơ sở anh M (chủ nhân của lò bánh báo) xuất xưởng hơn 3.000 chiếc bánh, phân phối khắp nơi trong thành phố. Trong đó, địa chỉ cung cấp chính vẫn là các điểm bán hàng quanh các trường học, trụ sở hành chính, văn phòng, khu đông dân cư và các bệnh viện lớn.
Song, nếu lần đầu đến tham quan lò bánh bao của anh M, hẳn không ít người phải ngạc nhiên trước lối vào nhà là nơi thu gom phế thải với chai, lọ ngổn ngang cùng những thùng đồ phế thải cao ngất đang bốc mùi nồng nặc.
Ngay trên đầu “bãi rác” này, chỉ cách mấy bậc cầu thang là căn gác xép xập xệ, ẩm thấp – “tổng hành dinh” của gia đình anh M. và cũng là nơi hàng ngày ra lò hàng nghìn chiếc bánh bao cung cấp cho thị trường rộng lớn. Mùi của “bãi rác” cộng hưởng với mùi của bánh tạo nên “hương vị” vừa nồng nồng, vừa ngai ngái khiến người ta phút chốc phải đưa tay lên che mũi, bịt miệng ngay lập tức.

Xưởng làm bánh bao ngay phía trên đống phế thải.

Trong vai người đi lấy hàng, chúng tôi được “mục sở thị” những chiếc thùng, xô, chậu lem luốc, dính đầy bột trắng. Những bó miến, mộc nhĩ dùng để làm nhân bánh vất lăn lóc trên nền nhà. Không gian khá chật chội với lỉnh kỉnh những bình xăng, 2 chiếc nồi hấp và hàng chục khay đựng bánh bao xếp chồng chất lên nhau, bày xung quanh căn gác xép nhỏ, hẹp. Chỉ cần nhìn thoáng qua, khách cũng dễ nhận thấy, những chiếc máy đảo bột đen kịt vì han rỉ, ít được lau rửa nên hôi nồng mùi bột lên men.
Gần đó là những khay bánh bao còn nóng hổi, vừa ra lò, chuẩn bị tung ra thị trường. Song, nếu để ý khách sẽ nhanh chóng phát hiện những chiếc khay nhựa đựng bánh cáu bẩn, đầy cặn bột và bụi bặm bám quanh.

Nhân bánh là nguồn thịt lợn giá rẻ?
Trong khi đang trò chuyện về công nghệ làm bánh và nguồn nhân bánh, một người đàn ông hai tay xách hai túi thịt mang vào xưởng. Theo công nhân trong xưởng, thịt phải lấy từ chiều tối để chuẩn bị tất cả mọi công đoạn cho buổi bán hàng sáng mai. Theo quan sát, những miếng thịt trong túi màu nhờ nhờ, được quảng cáo là hàng chiều nhưng bằng cảm quan, ai cũng có thể nhận biết đó là hàng ế. Một công nhân tại đây "bật mí": “Thịt buổi chiều mới có giá rẻ”.
Rời cơ sở nhà anh M, sáng hôm sau, chúng tôi ghé vào cơ sở sản xuất bánh bao nhà chị N. trong quận Thanh Xuân, Hà Nội. Khi chúng tôi đến, cơ sở này đang trong giờ làm nhân và nặn bánh. Những đôi tay trần, không đeo găng trực tiếp lăn, nặn, bóp bánh. Những rổ trứng chim cút được bóc tách và chuyển ngay vào chỗ làm bánh, không qua khâu lọc rửa.
Căn phòng phía ngoài khá sạch sẽ, nhưng dường như cũng chỉ là tấm bình phong che cho một không gian hỗn độn tại khu sản xuất phía sau mà nếu không có dịp bước vào, ít ai có thể ngờ tới. Khay đựng bánh vứt ngổn ngang giữa lối đi, dụng cụ đồ nghề bày bừa bãi trên sàn nhà. Vào đây, khách sẽ có cảm tưởng như bước vào một “căn hầm bí mật”, lâu ngày không được quét dọn. Tường vôi ẩm thấp, mốc xanh, mốc trắng, chiếc kệ gỗ được đặt trong một góc nhà đầy rẫy những túi bột mì xếp lung tung, bừa bộn.

Bánh để ngổn ngang, không hề che đậy.

Thấy có bóng người lạ vào nhà, bà chủ chạy vội lại, lớn tiếng xua: “Các cô vào đây làm gì, ra ngay”, đồng thời không ngừng quát tháo nhân viên: “Sao không để ý canh chừng người khác”. Nói rồi, bà quay ngoắt lấy xe đạp đi chợ, như một cách lảng tránh “tiếp chuyện” chúng tôi.
Theo chân bà chủ, chúng tôi mới được “mở mang” nguồn thịt, vốn vẫn thường được cơ sở sản xuất này dùng để làm nhân bánh bao. Tới sạp bán thịt đầu chợ Phùng Khoang, bà chủ tay thoăn thoát lượm nhặt những miếng thịt mỡ giá rẻ tới mức ưu đãi chỉ 25.000 đồng/kg.
Cùng với các nguyên liệu khác như miến, mộc nhĩ, hành tây,…, một chiếc bánh bao ra lò, được bán cho các chủ buôn, các nhà phân phối với giá trung bình: 1.000 đồng/chiếc bánh chay, bánh một trứng giá 3.000 đồng/chiếc, loại 2 trứng là 3.500 – 4.000 đồng/chiếc. Theo các chủ sản xuất, bất cứ khi nào trong ngày, chỉ cần khách gọi là ngay lập tức sẽ cung ứng hàng đến tận nơi. Thông thường mỗi điểm lấy hàng, họ thường giao 100 – 200  chiếc/ngày, đặc biệt là vào mùa lạnh, nhu câu của khách tăng cao, số lượng bánh bán ra theo đó cũng tăng gấp đôi, gấp ba so với ngày thường.
Công nghệ tẩy trắng bột mì độc hại
Qua trao đổi trên các diễn đàn hay nhiều website về ẩm thực, dễ thấy không ít các chị em học được cách làm bánh bao để trổ tài nội trợ. Tuy nhiên, sau khi tỉ mẩn thực hành, nhiều người than thở: Dù làm đúng công thức như hướng dẫn nhưng bánh tự làm cũng không thể xốp và trắng, múi nhô cao giống như ngoài chợ.
Qua tìm hiểu tại các lò sản xuất bánh bao chuyên cung ứng số lượng bánh lớn ra thị trường, chúng tôi được nghe tiết lộ một sự thật rùng mình: Bánh bao đã sử dụng bột tẩy trắng để loại bỏ màu vàng nhờ nhờ vốn có của bột mì.
Theo “lời khai” của chủ cơ sở sản xuất, bánh bao đều được làm từ bột mì, mua với giá 14.000 – 15.000 đồng/kg. Để bánh trắng, xốp, mềm hơn, không chỉ dừng lại ở công đoạn ủ bột mà còn có sự hỗ trợ của phụ gia. Theo một người chuyên làm bánh bao, chất phụ gia này sẽ bao gồm bột nở (giúp bánh nở theo kiểu hóa học, không làm thay đổi hương vị bánh), men nở (khiến bánh nở theo kiểu sinh học, bản thân men là các vi sinh nên sẽ làm thay đổi mùi vị của bột) và… bột tẩy trắng.

Bột tẩy dùng để làm trắng bột mì được bán trên phố Hàng Buồm.

Thông thường nếu không có bột tẩy trắng, bánh bao sẽ có màu vàng, nhìn không ngon, không bắt mắt. Khi có chủ buôn đề nghị “cho thêm bột tẩy để bánh trắng hơn, ngon hơn”, bà chủ làm bánh bao gần trường Đại học KHXH&NV phân trần: “Lượng ấy (bột tẩy trắng – pv) lúc nào cũng là cố định, có sẵn ở trong đó rồi, không thể thay đổi, tăng lên hoặc giảm đi được”. Ngoài ra, theo như bà chủ này tiết lộ: Để vỏ bánh có vị ngọt, một số hộ khác còn làm bằng đường hóa học (không có trong danh mục phụ gia thực phẩm được Bộ Y tế cho phép lưu hành tại VN – pv) nhằm giảm chi phí đầu vào, vì vậy, bánh bao có thể hấp đi hấp lại nhiều lần mà vẫn giữ được mùi vị.
Cũng để giải thích về chất lượng bánh với khách hàng, anh P, chủ cơ sở làm bánh bao ở Triều Khúc (HN) khẳng định: Để bánh trắng, hàng ngày lò sản xuất bánh bao của anh vẫn sử dụng bột tẩy đầy đủ, “không thiếu gì đâu”.
Tìm hiểu sâu hơn về bột tẩy trắng này, phóng viên VTC News đã khảo sát một vòng quanh các đại lý trên phố Hàng Buồm (Hoàn Kiếm, HN) – vốn được xem  là nơi chuyên bán phụ gia thực phẩm.

PGS – TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm - Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết: Để tẩy trắng một số thành phẩm hoặc bảo quản hoa quả, các hộ sản xuất vẫn thường dùng đến chất tẩy trắng sunphit natri (Na2SO3). Sunphit natri tách ra thành SO2 là chất ô xi hóa mạnh, gây ảnh hưởng xấu tới đường ruột, có thể gây viêm loét dạ dày. Ngoài ra, đây là một chất gây độc, có khả năng gây niêm mạc mắt, niêm mạc miệng, gây hại nghiêm trọng tới sức khỏe người tiêu dùng (NTD) đặc biệt là đối với trẻ em.

Tại quán chị Hoa, khi phóng viên hỏi mua bột tẩy trắng cho bánh bao, chị chủ quán niềm nở chỉ dẫn: “Ngoài men nở, thì phải có chất tẩy bột, bánh bao mới trắng, nhìn ngon và bắt mắt. Bánh bao muốn trắng không thể thiếu loại bột tẩy trắng này, vì bột mì dù trắng đến mấy thì khi làm, nó vẫn đen".
Gói bột tẩy này được người bán hàng phát giá 70.000 đồng/kg với  hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc. Còn bột xuất xứ từ Pháp (nhìn bề ngoài không khác gì gói bột Trung Quốc) giá 115.000 đồng/kg. Các chủ cửa hàng cho biết, bột này sử dụng tỉ lệ rất  ít, 1 – 2 thìa cà phê/1 kg bột mì.
Theo quan sát của chúng tôi, túi bột chỉ được buộc sơ sài bằng dây chun, không có nhãn mác ghi nguồn gốc xuất xứ, không hạn dùng và được ghi bằng bút lông nguệch ngoạc: “Bột tẩy trắng”. Đáng lưu ý là chúng đều được giấu kín trong nhà, không bày bán công khai ngoài kệ hàng. Khi khách hỏi mua, bà chủ mới gọi người đem ra, thậm chí khá dè dặt và đề phòng.
Trao đổi với chúng tôi, PGS – TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết: Để tẩy trắng một số thành phẩm hoặc bảo quản hoa quả, các hộ sản xuất vẫn thường dùng đến chất tẩy trắng sunphit natri (Na2SO3). Sunphit natri tách ra thành SO2 là chất ô xi hóa mạnh, gây ảnh hưởng xấu tới đường ruột, có thể gây viêm loét dạ dày. Ngoài ra, đây là một chất gây độc, có khả năng gây niêm mạc mắt, niêm mạc miệng, gây hại nghiêm trọng tới sức khỏe người tiêu dùng (NTD) đặc biệt là đối với trẻ em.
Thêm nữa, PGS – TS Nguyễn Duy Thịnh nhắc lại: Theo qui định của Nhà nước, tất cả những gia vị sử dụng cho thực phẩm đều phải nguyên đai, nguyên kiện và phải có hướng dẫn sử dụng, nếu không có nhãn mác đều được coi là hàng cấm, cần phải bị phát hiện và xử phạt nghiêm minh. Việc các bà bán hàng chỉ buộc túi bột và bán tràn lan cho NTD là một việc làm cần lên án.
Bản thân người bán hàng cũng nhận biết được tác hại, nguy hiểm của loại bột tẩy này. Tuy nhiên, vì lợi ích kinh tế trước mắt, hầu hết những người bán hàng vẫn đon đả mời chào khách mua để mang về sử dụng.
Chị Phương (cửa hàng số 11x Hàng Buồm) thừa nhận: Cũng giống như ngâm quả dừa cho trắng thì phải dùng bột tẩy đường, làm bánh bao phải dùng bột tẩy trắng, chúng đều rất có hại. Chị Phương cũng khuyên khách hàng: “Nếu nhà mình ăn thì không nên sử dụng, còn mình bán hàng thì phải cho vào”.

Bột tẩy trắng thực phẩm làm từ... vôi bột

Trước đó, tháng 4/2010, một cuộc điều tra ở Trung Quốc cho hay: Các loại bột có công dụng tẩy trắng được dùng trong sản xuất thực phẩm có chứa 30% vôi bột. Cứ 1 kg bột tẩy trắng sẽ chứa 0.3 kg vôi bột. Các chất tẩy trắng thường có thành phần là benzoyl peroxide và bột bắp. Việc thay thế vôi bột thay vì bột bắp không những giảm chi phí sản xuất mà còn làm tăng đáng kể trọng lượng thành phẩm.

Các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm của Trung Quốc cho phép sử dụng benzoyl peroxide trong sản xuất thực phẩm nhưng không thấy có quy định về việc sử dụng vôi bột. Tuy nhiên các chuyên gia cho biết vôi bột chắc chắn bị cấm sử dụng trong thực phẩm vì nó rất độc hại và nguy hiểm với sức khỏe con người.

Theo VTC